De tweede week van periode 6
Maandag was het Bevrijdingsdag. Toen ik terugkwam van boodschappen doen, zag ik 4 oranje vliegtuigen overvliegen. Samen met een vriendin heb ik een tijdje naar de vliegtuigen gekeken.
Begin deze week heb ik de cijfers van de vierde periode teruggekregen. Voor het vak Publieksbereik en Leren heb ik een 8 gehaald, waarvan de toets de audiotour en een verslag was. En voor het vak Toegankelijkheid en Beheren heb ik een 9 gehaald!!! Daarvan was de toets het beargumenteren van je keuzes over het invoeren van het collectieregistratiesysteem, en het schrijven van een advies. Ik ben superblij dat ik beide vakken heb gehaald, vooral omdat voor mijn gevoel de toets van Toegankelijkheid en Beheren slecht ging. Momenteel heb ik 40 van de maximaal 60 te behalen studiepunten gehaald.
Op dinsdag begon de laatste periode. We zijn de dag gestart met een introductie hoorcollege over de periode met een globale uitleg van de opdracht en het projectmatig samenwerken. En er werd nog wat praktische informatie over de studiereis die morgen van start gaat verteld.
De rest van de dag hadden we één lange werksessie waarbij we bezig zijn geweest met teamvorming. Daarin hebben we het gehad over onze verwachting over het project, onze kwaliteiten, welke vaardigheden nodig zijn om het project uit te voeren, en welke activiteiten/ acties we moeten ondernemen om het project succes vol uit te voeren. Met deze oefeningen hebben we beter kennis gemaakt met elkaar en kunnen we volgende week daarmee verder.
Het project wordt opgedeeld in het proces, waarbij projectmatig samenwerken centraal staat, en het product, wat onder andere een oral history interview is. Ik ben benieuwd wat het gaat worden, want na de studiereis hebben we maar 4 inhoudelijke lesweken en een (halve?) week voor de toetsing.
✴ Studiereis Antwerpen ✴
De driedaagse studiereis is van start gegaan! We zijn met z’n allen twee nachtjes in Antwerpen doorgebracht en we hebben een ‘speedrun’ langs het cultureel erfgoed in Antwerpen gedaan onder begeleiding van onze docenten en erfgoedprofessionals uit Vlaanderen.
Woensdag
Op woensdagmiddag moesten we ons melden bij het hotel in Antwerpen. Voor deze reis moest iedereen met eigen vervoer naar de locatie komen. Ik heb vanaf Schiphol de EuroCity Direct genomen naar Antwerpen Centraal. Ons hotel bevond zich aan de achterkant van het station dus dat was makkelijk te vinden. Bij het hotel konden we onze bagage in een ruimte achterlaten. Het eerste onderdeel van de middag was een stadswandeling door het historisch centrum van Antwerpen. We zijn over de Meir gelopen, langs de Stadsfeestzaal, het Paleis op de Meir, de KBC Toren, langs de Onze-Lieve-Vrouwekathadraal, en we zijn geëindigd op de Grote Markt bij de Brabofontein. Tijdens deze stadswandeling hebben we het onder andere gehad over het herbestemmen van een deel van deze panden, en hebben we nagedacht over hoe wij de herbestemmingen zouden uitvoeren.
Na de stadswandeling was er tijd om zelfstandig te lunchen en zelf naar de volgende locatie te reizen. Voor alle onderdelen deze reis was het de bedoeling dat je zelf, alleen of met studiegenoten, naar de locaties toe ging. En je mocht zelf weten of je ging lopen of op een andere manier je ging verplaatsen. Een deel van mijn studiegenoten heeft elektrische stepje gehuurd.
De tweede activiteit was een museumbezoek aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). We hadden ons verzameld op de grote trap voor het museum. Daar hebben we eerste met z’n (ongeveer 120 studenten + 6 docenten + 2 begeleiders + 1 gebarentolk) verzameld voor een groepsfoto. Daarna kregen we introductie over het museum, over hoe die tot stand is gekomen, over de wereldtentoonstelling in 1894 waarbij levende tot slaaf gemaakte mensen tentoongesteld waren, en over de huidige collectiepresentatie.
De huidige collectiepresentatie is de tentoonstelling “Visionair Verzameld. Private verzamelingen in dialoog met de Oude Meesters” (tot 12 oktober 2025 te zien) en die is heel interessant. De collectiepresentatie is namelijk transhistorisch tentoongesteld, dit wilt zeggen dat het niet chronologisch hangt op datum of tijdsperiode, maar dat er hedendaagse & moderne kunst tussen kunst uit eerdere tijdsperiodes hangt. Dit is wel bewust gedaan door thema (vermaak), vormen, kleuren en/of elementen (handen) aan elkaar te koppelen.
Ik vond dit zelf heel interessant omdat je de emotie van de kunstwerken dan meer voelt. Ook bracht dit mij op een idee, om kunstwerken wel op tijdsperiode te hangen, maar dan westerse kunst met niet-westerse kunst te koppelen. Zo is bijvoorbeeld Van Gogh geïnspireerd geweest door Japanse kunst. Hoe vet is het om dat te kunnen tonen? Ook zou je kunst dat net na belangrijke historische gebeurtenissen, zoals de Eerste Wereldoorlog, over de hele wereld kunnen vergelijken. Want wat was de impact op andere culturen en kunstnaren?
Na het bezoek aan het KMSKA was het programma van woensdag voorbij en konden we in het hotel onze kamerpas ophalen. We hadden ons van tevoren ingeschreven op een kamer. Ik had met mijn vrienden Ceder en Esther een driepersoonskamer. Dit leek ons wel gezellig.
’s avonds zijn we met z’n drieën uit eten geweest bij een vegetarisch indiaans restaurant. Ze hadden een buffet voor de dag maaltijd, maar ze hadden ook gewoon een menukaart waar je van kon kiezen. Vooraf hebben we samosa gegeten, die stiekem toch wel pittig was. Voor mijn hoofdgerecht had ik iets met spinazie, met stukjes van wat ik denk dat het kaas was. Met daarbij een broodpannenkoek.
Na het eten ben ik terug naar het hotel gegaan. En ik ben niet uitgegaan. Maar een deel van de studenten was uit gegaan naar onder andere een jazzcafé.
Donderdag
Donderdagochtend begon met een lezing in het Bos. Het Bos is een artistieke plek gericht op jongeren. Het ochtendprogramma bestond uit drie lezingen van ErfgoedLab Antwerpen, één over de organisatie zelf en twee uitgebreide voorbeelden van projecten waarmee het Erfgoed Lab bezig is in Antwerpen; één over digitale dans en een andere over vechtsporten. Een deel van de lezingen werd gehouden in het Bos, en de andere in het MAS. Het MAS staat voor Museum aan de Stroom. Alle ErfgoedLabs in Vlaanderen zijn verbonden aan een instelling met een eigen collectie, en in Antwerpen zijn ze momenteel verbonden aan het MAS. Het MAS is een heel hoog gebouw met 10 verdiepingen, waarvan de 10de verdieping een panorama terras is!
Het was een dag met veel luisteren, waar we veel informatie en inspiratie hebben opgedaan. Ik vind het leuk dat ze in Antwerpen als erfgoedinstellingen hun best doen om heel erg verbonden te zijn aan hun lokale gemeenschappen. In Nederland zijn we meer terughoudend en gaan we er vanuit dat een gemeenschap zelf naar een instelling komt. In Vlaanderen gaan ze zelf de straat op en nodigen ze de gemeenschappen uit als ze een project willen doen met hen.
Na de lunchpauze gingen we naar het Red Star Line Museum. Dit is een museum over de landverhuizers van de 20ste eeuw die via Antwerpen zijn geëmigreerd, met de Red Star Line. In dit museum staat vooral het thema migratie centraal. Maar er is expres voorgekozen om het niet ‘Het Migratie Museum’ te noemen, omdat ze met de Red Star Line een breder publiek kunnen aan trekken. Hiermee verschilt het met het Fenix museum in Rotterdam dat volgende week wordt geopend. Dat museum zal hoofdzakelijk om migratie draaien.
Na het museum bezoek hadden we een lezing over het museum zelf van een Nederlandse medewerker van het museum. Ze heeft het gehad over een participatieproject gehad dat bij de tentoonstelling ‘destination sweetheart’ hoorde. Ze had een groep Marokkaanse vrouwen benaderd die vanuit hun liefde voor hun man, die als gastarbeider werkte, zijn geëmigreerd naar Antwerpen. Persoonlijk vond ik dit een mooi traject omdat er een hele goede band is opgebouwd met deze dames, en omdat hun persoonlijke verhaal werd verteld. En ik vond het leuk om te horen dat de groep nog een project samen wilde doen, waardoor het project van de gezamenlijke tuin in de bibliotheek is ontstaan.
Na de lezing hadden we nog een kleine opdracht die we moesten bespreken met het groepje waarmee we volgende week aan de slag gaan. We moesten nadenken over wat wij meekunnen nemen uit de lezingen die we vandaag hebben gehoord en zouden kunnen toepassen in ons eigen project.
Aan het eind van de middag had ik voor een halfuur een fiets gehuurd. Met een app kan je een code krijgen en mag je voor €5 per rit 30 minuten fietsen. Ik heb een rondje in de wijk gefiets en daarna ben ik naar het hotel gefiets.
Vrijdag
Vrijdag was het alweer de laatste dag in Antwerpen, maar dat betekent niet dat we niks hebben gedaan. Voor het ochtendprogramma konden we uit verschillende locaties kiezen om te bezoeken. Ik heb de kunstacademie bezocht. Eerst hadden we een korte lezing over een project waarbij het erfgoed van de academie was herwaardeerd. Onder andere de gipsen afgietselen van klassieke beelden waren herwaardeerd. Omdat de academie geen depot heeft staan de beelden in de gangen van de gebouwen van de kunstacademie. Na de lezing kregen we een rondleiding. Zo zijn we in de kunsttempel geweest, wat vroeger het academiemuseum was. Die collectie is tegenwoordig te vinden in het KMSKA.
We zijn langs de bachelor opleiding Conservatie & Restauratie gelopen. Hier waren studenten bezig met het restaureren van verschillende objecten. Dit was wel leuk om te zien. In Nederland kan je, zover ik weet, dat niet direct studeren, maar kan je het als Master vervolgstudie volgen. Als laatste stop van de rondleiding zijn we lang een berging gelopen waar ze karikaturen op de muur hadden gevonden. Die zijn ooit tijdens een kunstwedstrijd door deelnemers daar geschilderd.
In onze lunchpauze heb ik met een groepje gegeten bij Papa Jos, een super leuk tentje in de studentenwijk van Antwerpen. Toevallig hadden twee van de mensen waarmee ik at, ook een vader genaamd Jos! We hebben daar hele lekker krok’s gegeten.
Als laatste onderdeel van deze studiereis hadden we in de middag nog een bezoek aan de kunsthal Extra City. Dit is geen museum, omdat ze geen eigen collectie hebben, maar meer een expositieruimte. En het is gericht op hedendaagse kunst. Bij Extra City laten ze vaak kunstenaren exposeren die kritiek leveren op iets in de wereld. Dit kan best controverseel zijn, al helemaal omdat de kunsthal in vormalige domanicaanse kerkcomplex zit. Iets wat ik wel bijzonder vond, was een video waarin een opera in het Arabisch werd gezongen. En voor het orgel hing een mooi tappijt, wat de migratie van de kunstenaar verbeeldde.
We hebben tijdens de studiereis de verschillen tussen het erfgoedveld in Nederland en België kunnen ervaren. Ik hoop dat we in Nederland nog veel gaan leren van onze zuiderburen, zoals het omgaan met en betrekken van gemeenschappen.
Aan het eind van de middag heb ik de Eurocity Direct naar Rotterdam genomen, waar vanaf ik de trein naar huis had genomen. In het stuk van Antwerpen naar Nederland heb ik met twee dames geklets die ook allemaal museum bezoeken hadden afgelegd. Eén van hen kende de Reinwardt Academie ook, hoe toevallig.
Weekend
Zaterdag ben ik met mijn moeder naar het landgoed geweest van kasteel Keukenhof om daar met een groep Urban Sketchers te tekenen. Urban Sketching is het (vaak) buiten tekenen van gebouwen, vaak in de stad, met soms omgevingen en mensen daarbij. Het gaat erom om op locatie te tekenen en/of schilderijen wat jij ziet. Ik vind het altijd wel gezellig om het te doen. Meestal verzamelen we ons ergens, dan wordt er een welkomstpraatje gehouden. Daarna gaat iedereen in de plek dat gekozen is tekenen, sommige mensen gaan alleen ergens zitten en andere gaan samen ergens zitten kletsen en ondertussen tekenen. Aan het einde van de opkomst, of halverwege als het een lange dag is, houden we een ‘show-and-tell’. Dat is een soort kringgesprek waarbij we onze schetsboeken, papieren en canvassen bij elkaar leggen en elkaars werken aan schouwen. Het is altijd leuk om te zien hoe andere mensen dingen maken en welke elementen hun op valt op de locatie.
En dat was het alweer voor deze week! Heel erg bedankt voor het lezen.
Hallo Kez, ik ben blij dat je weer in de lucht ben. Dan kan ik jouw verhalen lezen terwijl ik met oma Joke koffie drink. Ik vind het leuk dat je in Antwerpen bent geweest. In België valt voor jou veel te genieten voor wat betreft kunst, cultuur en bouwkunst. Vanaf mijn huidige woonplaats is het een klein uurtje rijden naar Antwerpen.
Fijn dat je al zoveel studiepunten hebt gehaald. Liefs van Opa Joop
Ben het het met opa Joop eens fijn dat je er weer bent. Goed dat je de culturele verschillen bemerkt hebt tussen Nederland en België. Zo dichtbij en toch anders.