Week 8 – Studiereis

Deze week was de studiereis naar Keulen. Het was een vol programma met acht bezoeken naar negen culturele instellingen! Hieronder een kort overzicht van deze week. Veel leesplezier met deze lange blog!

Het doel van de studiereis was om onze kennis en vaardigheden die we tot nu toe hebben opgedaan in de opleiding te activeren. Maar het doel was ook op onszelf te laten inspireren voor de komende twee onderwijseenheden, waarbij we zelf een tentoonstellingsconcept gaan maken en een conserveringsadvies moeten uitbrengen.

DagCulturele Instellingen
Maandag– Een stadswandeling + een bezoek aan de Dom van Keulen en de schatkamer
Dinsdag– Rautenstrauch-Joest Museum
– Tanzarchiv + Photographisch Summlung
Woensdag– Kölnisches Stadsmuseum
– Keuzeprogramma: Wallraf-Richartz Museum
Donderdag– Kolumba
– NS Dokumentationszentrum
Vrijdag– Museum Ludwig

Maandag ben ik met de trein naar Keulen gereisd. Vanaf Utrecht Centraal ging de ICE direct Keulen. De meeste studenten stonden op het perron te wachten, dit was namelijk de trein die het beste uit kwam qua tijd. Eenmaal in Keulen aangekomen ben ik met een paar mensen naar de metro gelopen en hebben we de metro richting het hostel genomen. Bij aankomst bij het hostel kreeg iedereen een persoonlijk kaartje van de docenten. Op mijn kaartje stond “Beste Kez, Welkom in Köln. Veel plezier en inspiratie gewenst.” met de groetjes van alle docenten die mee waren.

In de middag hebben we in groepjes een rondleiding van de docenten door de stad, langs een aantal hoogtepunten en langs een deel van de locaties die we deze week hebben bezocht. Ons groepjes begon bij de Römerturm (de Romeinse toren). Vanaf het hostel moesten we daar zelf eerst heen lopen. Maar toen ik daar met een studiegenoot heen liep was het keihard aan het regenen. We hebben onderweg onder andere in een kapel geschuild. Gelukkig was het wel droog voor het grootste deel van onze rondleiding. We zijn door de grote winkelstraat van Keulen geweest, waar we ook de architectuur van een winkel hebben bekeken. En we hebben het raadhuis/ stadhuis van Keulen bezocht, waar binnen een enorme maquette van de stad staat. Voor ons eindigde de rondleiding bij Dom van Keulen. Daar zijn we de schatkamer in geweest en hebben we in de Dom het glas-in-loodraam van Gerhard Richter bekeken.

De schatkamer is een echte schatkamer. Het eerste wat mij opviel was al het goud; van staffen tot bewerkte bokalen tot textiel. De ruimte was erg donker met licht in de vitrines die de objecten belichten. Dit gaf een mooi effect waardoor de rijkdom van de objecten goed naar voren kwamen. Wat mij verder opviel was hoe schoon alle vitrines waren. Soms zijn de kunstwerken in kerken en kathedralen stoffig of zijn de vitrines na een lange tijd een beetje stoffig en zitten er vlekken op het glas. Maar hier bijna niet. Toen ik met een klasgenoot over conserveringsmaatregelen stond te praten kwam er een medewerker van de Schatkamer naar ons toe. Ze vertelde dat de lege vitrine achter ons leeg was in verband met een restauratie, en dat de objecten niet gestolen waren zoals in het Louvre vorige week. Daarna zijn we in gesprek geraakt met deze medewerkster. Zij heeft ons verteld dat de vitrines en objecten zo schoon waren omdat er recent een event was, waarvoor er grootschalig onderhoud is uitgevoerd. Maar ze vertelde ons ook dat de lichten van een vitrine in een sokkel van een andere vitrine al een tijdje stuk is, maar dat is iets wat ze niet kunnen repareren. Het is best interessant wat je kan leren van observaties en een gesprek over een tentoonstelling.

’s Avonds ben ik met twee vrienden, Ceder en Juul, uit eten geweest bij een noodle bar. Ik heb daar hand getrokken noodles gegeten en gyoza. We hebben daar best nog lang gekletst.


Dinsdag begon met het ontbijtbuffet van het hostel. En die was best prima voor een hostel. Na het ontbijt zijn we naar het eerste museum gelopen: het Ludwig museum. Iedereen stond daar netjes op tijd voor de deur… maar toen kwam er een medewerker naar buiten en die vertelde ons dat het museum die dag dicht zou zijn i.v.m. een stroomstoring. En wat moet je dan?

Gelukkig hebben de docenten snel een nieuw plan bedacht: we moesten ons verzamelen bij het museum wat voor woensdagochtend op de planning stond. Gelukkig konden we terecht bij het etnografisch museum van keulen: het Rautenstrauch-Joest Museum.
Persoonlijk vond ik dit het minst leuke museum die we bezocht hebben, maar dat lag aan verschillende oorzaken. Zo was er tijdens ons bezoek een besloten opening van een nieuwe tentoonstelling, de routing van de tentoonstelling was onduidelijk waardoor we de tentoonstelling vanaf het einde hebben gezien en de boodschap van de tentoonstelling niet mee kregen, ook was het onduidelijk wat bij welke tentoonstelling hoort. Tijdens de nabespreking van dit bezoek werden er pas dingen duidelijk. Het is wel een goed voorbeeld van hoe je sommige dingen niet moet uitvoeren. Ook bestond de tentoonstelling uit heel veel tekst, wat niet iedereen wilt lezen. En er waren labels waar op de voorkant de tekst in het Duits stond, en op de achterkant de tekst in het Engels. Maar het was niet duidelijk of je de label mocht aanraken.

In de middag zijn we naar het mediapark van Keulen geweest voor twee bezoeken in hetzelfde gebouw. We zijn naar het dansarchief en een fotografie verzameling geweest, die beide een tentoonstelling hadden. De fotografie verzameling had een tentoonstelling over de werken van het echtpaar Bernd en Hilla Becher. Het waren vooral industriële constructies die zij gefotografeerd hebben, zoals mijnschachten en gasopslagen. Maar er waren ook wat artistieke foto’s gemaakt door Hilla. Persoonlijk vond ik wel leuk. Het effect van de zwart-witfoto’s en de herkenbare constructies spraken mij wel aan.
Bij het dansarchief was er een tentoonstelling met de titel “It’s me! | Self-presentation through dance” (Ik ben het! | Zelfpresentatie door dans). Het bestond uit historische foto’s van beroemde danseressen, met kleine schermen waarop dansje die op TikTok zijn geplaatst vertoont waren. Ook was er een ruimte waar een video van een dansschool uit Barcelona werd vertoond. De tentoonstelling was niet iets wat ik had verwacht, maar ik vond deze kleine tentoonstelling wel leuk. Want hoe vertoon je iets wat in tijd en ruimte wordt uitgevoerd? Hoe archiveer je dans überhaupt?

’s Avonds heb ik met een groepje curryworst met patat gehaald, dat we in het hostel hebben opgegeten.


Woensdagochtend voelde ik me niet zo lekker en daarom heb ik het ochtendprogramma naar het stadmuseum van Keulen overgeslagen. Volgens mijn vrienden en studiegenoten was het wel leuk, maar niet bijzonder. In de loop van de ochtend ben ik wel eventjes op pad geweest om ontbijt te halen bij een bakker en heb ik twee winkels bezocht.

In de middag heb ik wel meegedaan aan het programma. Voor woensdagmiddag stond er een keuzeprogramma gepland. Je kon uit 4 museums kiezen: een kunst & design museum, het sportmuseum, het Romeins-Germaans museum of het kunstmuseum. Ik had me ingeschreven voor het Wallraf-Richartz-Museum. En dit was één van de leukste musea die we bezocht hebben, maar dat komt ook door mijn liefde voor beeldende kunst. Het museum is ingedeeld op de periode waaruit de kunst komt: uit de middeleeuwen, de 17de eeuw en uit de 19de eeuw.

In het museum was er van alles te zien. Met de docent zijn we gestart bij de 17de eeuw. Na een korte uitleg mochten we zelf door de tentoonstelling. Binnen de eeuw waren de schilderijen ingedeeld op thema. Er waren veel bekende Nederlandse en Vlaamse schilders. Tijdens het bezoek had ik ook mijn schetsboek mee, waarin ik een paar schetsen van schilderijen heb gemaakt. Er was tijdelijk een toevoeging aan de tentoonstelling: een bloemenparcour. Een aantal schilderijen waren gekoppeld aan bloemen en planten die de geur van de voorstelling van het schilderij beschreven. Zo was er een stilleven met een komkommer in de voorgrond, wat gekoppeld was aan de Cucumus Sativus. Naast het schilderij was een extra zaaltekst met een illustratie van de plant en een korte beschrijving ervan. Dit vond ik een leuke toevoeging. Ook was er een zaal met alleen schilderijen waar bloemen op vertoond zijn. In die ruimte stond ook een vaas met een enorm boeket bloemen.

Bij de tentoonstelling van de 19de eeuw waren vooral impressionisten te zien. Daar waren ook heel veel grote namen te zien van Munch tot Monet, Moret en Manet. Ik heb vooral gekeken naar de verschillende technieken die werden gebruikt. Met een paar medestudenten hebben we het ook gehad over kleuren en wat de opkomst van verf in tubes heeft gebracht. Na het gezamelijke gedeelte door het museum met de studenten en docenten, ben ik nog door de tentoonstelling van de middeleeuwse kunst gelopen. Hier heb ik vooral gekeken naar hoe raar sommige dieren geschilderd zijn. Zo waren er blauwe paarden zonder hoofden en kamelen die meer op monikken met een geschoren kruin leken.

Met het teruglopen naar het hostel kwam ik één van mijn vrienden, Igor, tegen. Samen hebben we nog wat gewinkeld en kwamen we langs een Aziatische supermarkt. Daar hebben we gyoza, miso soep en cup noodles meegenomen. En dat hadden we opgewarmd voor ons avondeten.


Donderdagochtend zijn we naar Kolumba geweest. En dit was een bijzonder gebouw. Kolumba is een museum dat zowel over de katholieke kerk als over hedendaagse kunst gaat. In het museum bevind deels zich een ruïne van een kerk die met de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd is. De losse kapel van de kerk is wel heropbouwd en kan je gratis naar binnenlopen. De ruimte die om de ruïne is gebouwd is met speciale bakstenen gemaakt, en met het metselen zijn er gaten gemaakt waardoor er lucht en licht naar binnenkomt, maar geen regen. De lichtval samen met de spotjes die in de ruimte zijn geplaatst krijg je hele gave effecten op de muren en op het plafond. De foto die ik heb gemaakt van het plafond doet mij denken aan de film Metropolis uit 1927.

Na het bezoek aan de ruïne van de kerk zijn we het museum ingeweest. Het gebouw is erg hoog, maar er zijn maar twee verdiepingen. Het gebouw bestaat uit heel veel beton, maar ondanks dat zijn de ruimtes in zowel temperatuur als kleur warm. Het enige nadeel was dag het snel galmt in het museum. De kunst is erg verschillend en heeft niet vaak iets te maken met de katholieke kerk. Momenteel zijn er een paar kerkelijke objecten te zien zoals een geillustreerd boek en een schilderij van Maria met Jezus. Een groot deel van de kunstenaren die er geëxposeerd worden zijn nog in leven, wat al een verschil is met andere musea. Er was naast kunst en design objecten ook een kettingreactie. Je kon in een stoel zitten die in de constructie van de baan staat, en door aan een koortje te trekken kan je de balletjes laten bewegen. Deze kettingreactie eindigd weer met alle balletjes op de startplekken. Helaas dus niet zo spectaculair als de kettingreactie bij NEMO.

Op elke verdieping was er een ruimte die zeker 4 meter hoog is. In beide ruimtes stonden grote sculpturen/ installaties. Niet alles van de kunst was mijn smaak, maar ik vond de afwisseling wel fijn.
Aan het einde van ons bezoek kregen we nog een gesprek/ Q&A met één van de medewerkers van het museum. Hierbij zijn we in gesprek gegaan over kunst in het museum, hoe ze aan de kunst zijn gekomen, over de architectuur van het gebouw en een paar andere kleine dingen.
Ik raad dit museum aan als je een uniek museum wilt bezoeken

In de middag kregen we een rondleiding bij het NS Dokumentationszentrum geweest. Dit gebouw is door de gestappo gebruikt in de Tweede Wereldoorlog. Het gebouw was vlak voor de oorlog al aangekocht, waardoor er tijdens de bouw al meteen cellen in de kelder zijn gebouwd, waar mensen tijdens de oorlog gevangen hebben gezeten, meestal in afwachting van verhoor. Het bijzondere is dat erop de muren veel teksten zijn geschreven en dat de teksten bewaard zijn gebleven. Met een gids zijn we door het gebouw gegaan en heeft onze gids ons veel verteld. In het museum kan je de inscripties nog steeds bekijken, en van een aantal teksten zijn de mensen herleidt en worden hun persoonlijke verhalen vertelt. Boven in het gebouw is er een andere tentoonstelling dat vooral over de macht en invloed van de nazi’s gaat. Het was een indrukwekkend bezoek.


Op donderdag had één van mijn docenten die niet mee was naar Keulen de beoordelingen van Persoonlijke Professionele Ontwikkeling online gezet. Mijn docent was superenthousiast over mijn web-expositie. Ze vond het zelfs een goed voorbeeld van hoe de opdracht uitgevoerd moest worden. Daarnaast heeft ze mijn web-expo naar de andere docenten door gestuurd om het te laten zien. Van twee docenten heb ik in Keulen complimenten gekregen! Ik vond dat superlief.

Beste Kez,
Wow!
Voor mij als docent zijn er twee situaties waarin feedback geven lastig is:
- als iets zó slecht is dat je niet weet waar te beginnen, of
- als iets zó goed is dat je eigenlijk alleen maar “wow” kunt zeggen.

Jij valt duidelijk in de tweede categorie! Je hebt de opdracht echt eigen gemaakt, er diepte aan gegeven en aandacht besteed aan diversiteit in je keuze van kunstenaars, het soort werk en door de tijd heen. En… je hebt ook nog eens één van mijn favoriete werken uit het Amsterdam Museum gekozen 😉

Kan het nóg beter? Natuurlijk — je had bijvoorbeeld pop-ups kunnen toevoegen met korte toelichtingen in B1-taal, of misschien een playlist die aansluit bij de sfeer van de expositie. Maar dat hoorde niet bij de opdracht, dus dat telt niet mee voor nu.

Ik heb je werk gedeeld in het docententeam als goed voorbeeld — terecht, vind ik.
Het is goed! Mijn complimenten.

Vrijdagochtend begon met de laatste dingen in de koffers stoppen en de koffers in een speciale ruimte stallen in het hostel. Daarna zijn we naar het Ludwig museum geweest, wat eindelijk weer open was. En het was het wachten waard!

Het Ludwig Museum en het Wallraf-Richartz Museum waren ooit één museum. Maar de collectie is nu opgesplits in twee delen; alles tot 1900 en alles na 1900. Het Ludwig zit in een enorm modern gebouw naast de Dom en heeft vooral kunst van modernisten en hedendaagse kunstenaren. Ik was begonnen met de tentoonstelling over Pop Art, omdat ik wel veel over Pop Art heb gelezen en online gezien, maar nog niet in het echt (met uitzondering van de 4 Queens portretten van Warhol). En ik ben blij dat ik hier mee begonnen ben. Ik heb de tijd genomen om alles te bekijken en er was best veel.

Hierna ben ik door de tijdelijke tentoonstelling Five Friends: John Cage, Merce Cunningham, Jasper Johns, Robert Rauschenberg, Cy Twombly gelopen. Dit waren 5 kunstenaren die in de jaren 1950 opzoek zijn gegaan naar de grenzen van wat kunst kan zijn. Persoonlijk vond ik dit wel interessant, maar dit is wel iets specifieks en je moet wat (historische) context hebben om het beter te begrijpen. Samen met twee studiegenoten hebben we hier ook gekeken naar de maatregelen die in de tentoonstelling genomen zijn met bestrekking tot beveiliging en preventieve conservering. En dan sta je met z’n drieën naar een barograaf te staren. Andere dingen die ons opvielen was de hoeveelheid supposten in deze tentoonstelling, die camera’s, maar ook onregelmaat in het gebruik van afstandhekjes, tape op de grond, en lasers die een alarm gaven als je te dichtbij staat.

De rest van het museum was vooral kunst van modernisten bij categorie zoals dadaïsme, kubisme, etc. Er waren ook een aantal kleine tentoonstelling. Als je alles in dit museum wilt zien moet je wel de tijd nemen, want het is groot! Je kan ook op een klein stukje van het dak komen.

Na ons bezoek aan het Luwdig was het al tijd om de koffers op te halen en naar de trein te gaan. En daarmee komt mijn uitgebreide verslag van het studiebezoek aan Keulen tot een einde. Bedankt voor het lezen!

2 gedachten over “Week 8 – Studiereis”

  1. Opa Joop zegt:

    Hallo Kez,
    wat heb je veel gedaan tijdens je verblijf in Keulen. Ik wordt bijna moe van al die bezoeken die jullie in korte tijd hebben afgelegd. Het viel mij op in jouw verhaal dat de docenten van de opleiding een actieve rol speelden tijdens de bezoeken aan de musea en dat jullie op deze manier goed voorbereid aan het werk gingen.
    Het compliment van je leraar mag er wezen! Gefeliciteerd daarmee.
    .

    1. Kez vd werf zegt:

      We hebben inderdaad best veel gedaan!
      De docenten hadden bij de bezoeken een actieve rol, deels omdat we theorie van de afgelopen 2 maanden moesten gaan bekijken in het museum. Maar voor een deel wilde de docenten hun eigen interesses met ons delen. Eén docent heeft ons zijn favoriete schilderij bij het Wallraf-Richartz laten zien. Dat was ‘Familienkonzert’ (1881) gemaakt door Fritz von Uhde, omdat op de voorgrond van het schilderij een heel zielig kraaitje staat.

Reacties zijn gesloten.